Tarihöncesinde Mimari
Fen - Edebiyat FakültesiArkeoloji
- Kodu
- ARB334
- Yarıyılı
- 2026-2027 Bahar Yarıyılı
- Teorik
- 3
- Uyg.-Lab
- 0-0
- Kredi
- 0
- AKTS
- 4
- Dersin türü
- Seçmeli
- Düzeyi
- Lisans
- Dili
- Türkçe
- Kategorisi
- Temel mesleki dersler
- Ön koşul (tavsiye)
- -
- Dersi veren
- Dr. Öğr. Üyesi BURAK FALAY
Dersin amacı
Tarihöncesinde Mimari dersinin temel amacı, tarih öncesi toplumların mimari pratiklerini, yapılarını ve mekansal organizasyonlarını incelemektir. Bu ders, erken insanların yaşam alanlarını ve toplu kullanım alanlarını, çevresel bağlamları ve teknolojik yetenekleri doğrultusunda nasıl tasarladıkları ve inşa ettikleri konusunda öğrencilere kapsamlı bir anlayış sağlamayı hedeflemektedir. Çeşitli tarih öncesi dönem yerleşim alanlarını ve mimari kalıntıları inceleyerek, öğrenciler mimari düşüncenin evrimi, yapı malzemeler ve teknikler ile tarih öncesi yapılmış çevrelerin sosyo-kültürel etkileri hakkında içgörüler kazanacaklardır. Bu ders, tarih öncesi insanların fiziksel dünyayı şekillendirme konusundaki yaratıcılığını ve zekasını aydınlatmayı amaçlayacaktır.
Öğrenme çıktıları
- ÖÇ-1Öğrenciler, tarih öncesi toplumlar tarafından kullanılan mimari metodolojiler hakkında derinlemesine bir anlayış kazanacaklardır.
- ÖÇ-2Öğrenciler, tarih öncesi mimari kalıntıları eleştirel bir şekilde analiz etme yeteneğini geliştirecek, böylece erken insan yerleşimlerinin ve yapılarının gelişimini etkileyen sosyo-kültürel, ekonomik ve çevresel bağlamları çıkarabileceklerdir.
- ÖÇ-3Öğrenciler, göçebe yaşam tarzlarından yerleşik topluluklara kadar insan yaşam alanlarının evrimi hakkında bilgi sahibi olacak ve bu geçişi kolaylaştırmada mimarinin rolünü anlayacaklar. Mimarlık uygulamalarındaki değişikliklerin, sosyal hiyerarşilerin gelişimi, topluluk organizasyonu ve çevreyle ilişkiler de dahil olmak üzere insan toplumlarındaki daha geniş değişimleri nasıl yansıttığını keşfedecekler.
Dersin içeriği
Tarihöncesinde Mimari dersi, tarih öncesi dönemlerdeki mimari yapıların ve yaşam alanlarının incelenmesine odaklanır. Dersin içeriği, erken insan topluluklarının çevreleriyle etkileşimlerini ve bu etkileşimlerin mimari üzerindeki etkisini kapsamlı bir şekilde ele alır. Öğrenciler, farklı coğrafi bölgelerde ve çeşitli tarih öncesi dönemlerde geliştirilmiş mimari yapılar arasındaki benzerlikleri ve farklılıkları öğreneceklerdir.
Haftalık konular
| Hafta | Konu | Ön hazırlık / yöntem |
|---|---|---|
| 1 | Giriş - Tarihöncesinde Mimariye Genel Bakış | Tarih öncesi dönemler ve arkeolojik dönemlerin tanımı. Mimarinin evrimi ve önemi. |
| 2 | Paleolitik Dönem - İlk İnsan Yerleşimleri | İlk insanların barınak şekilleri ve yaşam alanları. |
| 3 | Paleolitik Dönem - Mağara Mimarisi ve Sanatı | Mağara resimleri |
| 4 | Paleolitik Dönem - Taş ve Kemikten Yapı Araçlar | Taş aletlerin yapımı ve kullanımı, kemikten yapılar. |
| 5 | Epipaleolitik-Mezolitik Dönem - Geçiş Dönemi Mimarisine Giriş | Geçiş döneminin toplumsal değişiklikleri ve mimariye etkileri. |
| 6 | Epipaleolitik-Mezolitik Dönem - İlk Kalıcı Yerleşimler | Kalıcı yerleşim yerlerinin ortaya çıkışı, yapı ve yerleşim düzenleri. |
| 7 | Epipaleolitik-Mezolitik Dönem - Av ve Toplayıcılıktan Tarıma Geçiş | Tarımın başlangıcı ve yerleşik hayata geçiş süreci. |
| 8 | Ara Sınavı | - |
| 9 | Neolitik Devrim - Tarım ve Yerleşik Yaşam | Neolitik devrimin mimari üzerindeki etkileri, tarımın gelişimi. |
| 10 | Neolitik Dönem - İlk Köyler ve Topluluklar | Çatalhöyük, Jericho gibi neolitik köylerin inşası ve sosyal yapısı. |
| 11 | Neolitik Dönem - Mimari ve Toplumsal Düzen | Mimarinin toplumsal rolleri, topluluk merkezleri ve tapınaklar. |
| 12 | Neolitik Dönem - Sanat ve Süsleme | Neolitik dönem sanatı, figürinler ve ritüel nesneleri. |
| 13 | Neolitik Dönem - Yerleşme planları | - |
| 14 | Neolitik Dönem - Taş İşçiliği | Taş yapıların inşası |
| 15 | Neolitik Dönem - Yerleşim Alanlarının Genişlemesi ve Çeşitlenmesi | Farklı coğrafyalarda neolitik yerleşim örnekleri, yapı malzemeleri ve teknikleri. |
| 16 | Dönem Sonu Sınavı | - |
Kaynaklar ve materyaller
- Ders notu
- Bıçakçı, E. 2009 Anadolu ve Trakya´da Malzeme ve Mimarlık
Değerlendirme
- Ödev 1 %10
- Arasınav 1 %30
- Dönem Sonu Sınavı %60
Program çıktıları ile ilişkisi
- PÇ-1Arkeoloji alanında ilgili kişi ve kurumlar ile birlikte çalışma, bu kişi ve kurumlar ile çeşitli görüşler paylaşma ve sorunlar ile ilgili çözüm önerileri getirme becerisi kazanır.
- PÇ-2Arkeoloji biliminin tarihçesini ve farklı dönemlerde oluşmuş anlayışları bilerek, arkeolojik kavramlara farklı açılardan yaklaşabilme ve objektif yorum yapabilme olgunluğuna erişir.
- PÇ-3Arkeoloji ile ilgili mevzuat ve uygulamalar hakkında bilgi sahibi olarak bilimsel çalışmaları doğru bir biçimde yürütme becerisi kazanır.
- PÇ-4Arkeoloji terminolojisi ve yöntemleri ile çağdaş bilimsel araştırma tekniklerini kullanma becerisine sahip olur.
- PÇ-5Bibliyografik repertuar, arşiv envanteri, elektronik referanslar gibi bilgi erişim araçlarını kullanma bilgi ve becerisine sahip olur.
- PÇ-6Çeşitli iletişim yöntemlerini kullanarak toplumu, Arkeoloji bilimi ve kültürel miras ile ilgili bilgilendirme ve bilinçlendirme çalışmaları yürütme becerisi kazanır.
- PÇ-7Ekip çalışması içerisinde sorumluluk alma, problem çözme ve ortak bir amaç için çalışma deneyimi, bilimsel etik kurallara göre hareket etme becerisi kazanır.
- PÇ-8Her türlü arkeolojik malzeme hakkında temel bilgilere sahip olarak, arkeolojik eser tanıyabilme, tanımlayabilme ve yorumlayabilme bilgisine sahip olur.
- PÇ-9İhtiyaç halinde disiplinler arası görüş de alarak veri toplama, değerlendirme ve değerlendirme sonuçlarını rapor haline getirebilme ve bu bilgileri yazılı ve sözlü olarak aktarabilme becerisine sahip olur.
- PÇ-10Karşılaştırmalı bir perspektifle ulusal ve uluslar arası bilgiye sahip olarak, arkeolojik bilgi birikimini güncelleyebilme, geçmişle güncel olaylar arasındaki ilişkiyi kavrayabilme becerisini kazanır.
- PÇ-11Mesleğiyle ilgili hem teorik (üniversite eğitimi, müze deneyimleri vd.) hem de pratik (kazılar, yüzey araştırmaları) bilgi ve deneyimler kazanır.
- PÇ-12Yaşam boyu öğrenmenin önemini kavrayarak Arkeoloji alanında güncel konu ve teknolojiyi izleme ve dünyada bu konudaki gelişmeleri takip ederek kendini geliştirme ve katkıda bulunma becerisi kazanır.
| ÖÇ-1 | ÖÇ-2 | ÖÇ-3 | |
|---|---|---|---|
| PÇ-1 | 3 | 4 | 3 |
| PÇ-2 | 3 | 3 | 4 |
| PÇ-3 | 4 | 3 | 4 |
| PÇ-4 | 3 | 3 | 4 |
| PÇ-5 | 3 | 4 | 4 |
| PÇ-6 | 3 | 4 | 4 |
| PÇ-7 | 3 | 4 | 3 |
| PÇ-8 | 4 | 3 | 3 |
| PÇ-9 | 3 | 4 | 3 |
| PÇ-10 | 3 | 4 | 3 |
| PÇ-11 | 4 | 4 | 4 |
| PÇ-12 | 3 | 4 | 4 |
AKTS iş yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre | Toplam |
|---|---|---|---|
| Diğer | 1 | 32 | 32 |
| Ödevler | 1 | 32 | 32 |
| Ara Sınav 1 | 1 | 2 | 2 |
| Dönem Sonu Sınavı | 1 | 2 | 2 |
| Ders süresi(sınav haftası dahildir: toplam ders saati) | 16 | 3 | 48 |
| Toplam iş yükü | 116 | ||
| Toplam iş yükü / 30 | 4 | ||
| Dersin AKTS kredisi | 4 | ||