Çevresel Arkeoloji
Fen - Edebiyat FakültesiArkeoloji
- Kodu
- ARB422
- Yarıyılı
- 2026-2027 Bahar Yarıyılı
- Teorik
- 3
- Uyg.-Lab
- 0-0
- Kredi
- 3
- AKTS
- 5
- Dersin türü
- Seçmeli
- Düzeyi
- Lisans
- Dili
- Türkçe
- Kategorisi
- Temel mesleki dersler
- Ön koşul (tavsiye)
- -
- Dersi veren
- Dr. Öğr. Üyesi BURAK FALAY
Dersin amacı
Çevresel arkeoloji dersinin amacı doğal çevre ortamındaki değişim süreciyle kültür tarihi arasındaki ilişkiyi tanımlamaktır.
Öğrenme çıktıları
- ÖÇ-1Doğal çevre ortamın değişim süreci ve kültür arasındaki ilişkiyi kavrar ve doğal çevrenin nasıl değiştiğini öğrenir.
- ÖÇ-2Doğal çevre ortamındaki değişimin nedenlerinin jeomorfoloji, fiziki coğrafya ve jeoarkeolojinin esaslarıyla ilişkili olduğunu öğrenir.
- ÖÇ-3Topoğafya, kıyı topoğrafyası, aluvyal ovalar, toprak oluşumu, karst, mağara dolguları, tektonik hareketlergibi konular hakkında temel bilgileri edinir.
- ÖÇ-4Doğal çevre ortamıyla ilgili konuların arkeolojik bulguların değerlendirilmesi sırasındaki önemini kavrar.
- ÖÇ-5Bio-ortam, değişim, kültür- çevre ilişkisi, nüfus ve beslenme modelleri hakkında bilgi edinir.
Dersin içeriği
Dersin içeriği, sürekli olarak değişen ve devingen bir oluşum içinde olan doğal çevrenin insan yaşamına yaptığı etkinin irdelenmesidir. Ders süresince doğal çevrenin değişme nedenleri, bunun kanıtları ve kültürlerin bu değişime nasıl uyum sağladığı işlenmektedir. Ayrıca üretim araçları teknolojisi, beslenme modelleri ve ortam ilişkisi üzerinde durulmaktadır.
Haftalık konular
| Hafta | Konu | Ön hazırlık / yöntem |
|---|---|---|
| 1 | Çevresel arkeoloji tarihi ve kavramlar | |
| 2 | Çevresel arkeolojinin ilkeleri | |
| 3 | Çevresel arkeolojide değerlendirme yöntemleri | |
| 4 | Dünyanın iklim salınımlar | |
| 5 | Kıyı topoğrafyasının değişimi, deniz düzlemleri ve dünyanın su bilançosu | |
| 6 | Akarsu sistemleri ve göller | |
| 7 | Genel Tekrar | |
| 8 | Ara Sınav | |
| 9 | Tektonik hareketler, volkanizma ve kültüre etkisi | |
| 10 | Bio-dünya | |
| 11 | Toprak oluşumu | |
| 12 | Üretim araçları teknolojisinin değişimi ve beslenme modelleri | |
| 13 | Nüfus yapısının değişimi | |
| 14 | . Ekoloji ve yerleşme coğrafyası | |
| 15 | Dönem Sonu Sınavı | |
| 16 | Dönem Sonu Sınavı |
Kaynaklar ve materyaller
- Ders notu
- Ardos, M. 1992 Türkiye’de Kuaterner Jeomorfolojisi, İst.Ün. Ed.Fak.yay.3737, İstanbul. - Butzer, K.W. 1982 Archaeology as human ecology, Cambridge University Press, Cambridge. - Dincauze, D.F. 2000 Environmental Archaeology. Principles and Practice, Cambridge University Press, Cambridge. -Erinç, S. 1960 Morfoloji II, İstanbul Üniversitesi Yayınları, İstanbul. - Erinç, S. 1962 Klimatoloji ve Metodları, İstanbul Üniversitesi Yayınları, İstanbul. -Erinç, S. 1968 Jeomorfoloji I, İstanbul Üniversitesi Yayınları, İstanbul. -Gorshkov, G. ve A. Yakushova 1977 Physical Geology, Mir Publishers, Moscow. -Ketin, İ. 1998 Genel Jeoloji. Yerbilimlerine Giriş, İTÜ Vakfı Yayınları, İstanbul.
Değerlendirme
- Ödev 1 %10
- Arasınav 1 %30
- Dönem Sonu Sınavı %60
Program çıktıları ile ilişkisi
- PÇ-1Arkeoloji alanında ilgili kişi ve kurumlar ile birlikte çalışma, bu kişi ve kurumlar ile çeşitli görüşler paylaşma ve sorunlar ile ilgili çözüm önerileri getirme becerisi kazanır.
- PÇ-2Arkeoloji biliminin tarihçesini ve farklı dönemlerde oluşmuş anlayışları bilerek, arkeolojik kavramlara farklı açılardan yaklaşabilme ve objektif yorum yapabilme olgunluğuna erişir.
- PÇ-3Arkeoloji ile ilgili mevzuat ve uygulamalar hakkında bilgi sahibi olarak bilimsel çalışmaları doğru bir biçimde yürütme becerisi kazanır.
- PÇ-4Arkeoloji terminolojisi ve yöntemleri ile çağdaş bilimsel araştırma tekniklerini kullanma becerisine sahip olur.
- PÇ-5Bibliyografik repertuar, arşiv envanteri, elektronik referanslar gibi bilgi erişim araçlarını kullanma bilgi ve becerisine sahip olur.
- PÇ-6Çeşitli iletişim yöntemlerini kullanarak toplumu, Arkeoloji bilimi ve kültürel miras ile ilgili bilgilendirme ve bilinçlendirme çalışmaları yürütme becerisi kazanır.
- PÇ-7Ekip çalışması içerisinde sorumluluk alma, problem çözme ve ortak bir amaç için çalışma deneyimi, bilimsel etik kurallara göre hareket etme becerisi kazanır.
- PÇ-8Her türlü arkeolojik malzeme hakkında temel bilgilere sahip olarak, arkeolojik eser tanıyabilme, tanımlayabilme ve yorumlayabilme bilgisine sahip olur.
- PÇ-9İhtiyaç halinde disiplinler arası görüş de alarak veri toplama, değerlendirme ve değerlendirme sonuçlarını rapor haline getirebilme ve bu bilgileri yazılı ve sözlü olarak aktarabilme becerisine sahip olur.
- PÇ-10Karşılaştırmalı bir perspektifle ulusal ve uluslar arası bilgiye sahip olarak, arkeolojik bilgi birikimini güncelleyebilme, geçmişle güncel olaylar arasındaki ilişkiyi kavrayabilme becerisini kazanır.
- PÇ-11Mesleğiyle ilgili hem teorik (üniversite eğitimi, müze deneyimleri vd.) hem de pratik (kazılar, yüzey araştırmaları) bilgi ve deneyimler kazanır.
- PÇ-12Yaşam boyu öğrenmenin önemini kavrayarak Arkeoloji alanında güncel konu ve teknolojiyi izleme ve dünyada bu konudaki gelişmeleri takip ederek kendini geliştirme ve katkıda bulunma becerisi kazanır.
| ÖÇ-1 | ÖÇ-2 | ÖÇ-3 | ÖÇ-4 | ÖÇ-5 | |
|---|---|---|---|---|---|
| PÇ-1 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 |
| PÇ-2 | 4 | 4 | 3 | 4 | 4 |
| PÇ-3 | 3 | 3 | 2 | 3 | 3 |
| PÇ-4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 |
| PÇ-5 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 |
| PÇ-6 | 3 | 2 | 2 | 3 | 3 |
| PÇ-7 | 4 | 3 | 4 | 4 | 3 |
| PÇ-8 | 3 | 4 | 4 | 3 | 3 |
| PÇ-9 | 4 | 4 | 3 | 3 | 4 |
| PÇ-10 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 |
| PÇ-11 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 |
| PÇ-12 | 4 | 5 | 4 | 4 | 4 |
AKTS iş yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre | Toplam |
|---|---|---|---|
| Diğer | 16 | 2 | 32 |
| Sınıf dışı ders çalışma süresi(ön çalışma, pekiştirme) | 16 | 2 | 32 |
| Ödevler | 1 | 48 | 48 |
| Ders süresi(sınav haftası dahildir: toplam ders saati) | 16 | 3 | 48 |
| Dönem Sonu Sınavı | 1 | 2 | 2 |
| Ara Sınav 1 | 1 | 2 | 2 |
| Toplam iş yükü | 164 | ||
| Toplam iş yükü / 30 | 5 | ||
| Dersin AKTS kredisi | 5 | ||