İçeriğe geç

Çevresel Arkeoloji

Fen - Edebiyat FakültesiArkeoloji

Kodu
ARB422
Yarıyılı
2026-2027 Bahar Yarıyılı
Teorik
3
Uyg.-Lab
0-0
Kredi
3
AKTS
5
Dersin türü
Seçmeli
Düzeyi
Lisans
Dili
Türkçe
Kategorisi
Temel mesleki dersler
Ön koşul (tavsiye)
-
Dersi veren
Dr. Öğr. Üyesi BURAK FALAY

Dersin amacı

Çevresel arkeoloji dersinin amacı doğal çevre ortamındaki değişim süreciyle kültür tarihi arasındaki ilişkiyi tanımlamaktır.

Öğrenme çıktıları

  1. ÖÇ-1Doğal çevre ortamın değişim süreci ve kültür arasındaki ilişkiyi kavrar ve doğal çevrenin nasıl değiştiğini öğrenir.
  2. ÖÇ-2Doğal çevre ortamındaki değişimin nedenlerinin jeomorfoloji, fiziki coğrafya ve jeoarkeolojinin esaslarıyla ilişkili olduğunu öğrenir.
  3. ÖÇ-3Topoğafya, kıyı topoğrafyası, aluvyal ovalar, toprak oluşumu, karst, mağara dolguları, tektonik hareketlergibi konular hakkında temel bilgileri edinir.
  4. ÖÇ-4Doğal çevre ortamıyla ilgili konuların arkeolojik bulguların değerlendirilmesi sırasındaki önemini kavrar.
  5. ÖÇ-5Bio-ortam, değişim, kültür- çevre ilişkisi, nüfus ve beslenme modelleri hakkında bilgi edinir.

Dersin içeriği

Dersin içeriği, sürekli olarak değişen ve devingen bir oluşum içinde olan doğal çevrenin insan yaşamına yaptığı etkinin irdelenmesidir. Ders süresince doğal çevrenin değişme nedenleri, bunun kanıtları ve kültürlerin bu değişime nasıl uyum sağladığı işlenmektedir. Ayrıca üretim araçları teknolojisi, beslenme modelleri ve ortam ilişkisi üzerinde durulmaktadır.

Haftalık konular

HaftaKonuÖn hazırlık / yöntem
1Çevresel arkeoloji tarihi ve kavramlar
2Çevresel arkeolojinin ilkeleri
3Çevresel arkeolojide değerlendirme yöntemleri
4Dünyanın iklim salınımlar
5Kıyı topoğrafyasının değişimi, deniz düzlemleri ve dünyanın su bilançosu
6Akarsu sistemleri ve göller
7Genel Tekrar
8Ara Sınav
9Tektonik hareketler, volkanizma ve kültüre etkisi
10Bio-dünya
11Toprak oluşumu
12Üretim araçları teknolojisinin değişimi ve beslenme modelleri
13Nüfus yapısının değişimi
14. Ekoloji ve yerleşme coğrafyası
15Dönem Sonu Sınavı
16Dönem Sonu Sınavı

Kaynaklar ve materyaller

Ders notu
Ardos, M. 1992 Türkiye’de Kuaterner Jeomorfolojisi, İst.Ün. Ed.Fak.yay.3737, İstanbul. - Butzer, K.W. 1982 Archaeology as human ecology, Cambridge University Press, Cambridge. - Dincauze, D.F. 2000 Environmental Archaeology. Principles and Practice, Cambridge University Press, Cambridge. -Erinç, S. 1960 Morfoloji II, İstanbul Üniversitesi Yayınları, İstanbul. - Erinç, S. 1962 Klimatoloji ve Metodları, İstanbul Üniversitesi Yayınları, İstanbul. -Erinç, S. 1968 Jeomorfoloji I, İstanbul Üniversitesi Yayınları, İstanbul. -Gorshkov, G. ve A. Yakushova 1977 Physical Geology, Mir Publishers, Moscow. -Ketin, İ. 1998 Genel Jeoloji. Yerbilimlerine Giriş, İTÜ Vakfı Yayınları, İstanbul.

Değerlendirme

  • Ödev 1 %10
  • Arasınav 1 %30
  • Dönem Sonu Sınavı %60

Program çıktıları ile ilişkisi

  1. PÇ-1Arkeoloji alanında ilgili kişi ve kurumlar ile birlikte çalışma, bu kişi ve kurumlar ile çeşitli görüşler paylaşma ve sorunlar ile ilgili çözüm önerileri getirme becerisi kazanır.
  2. PÇ-2Arkeoloji biliminin tarihçesini ve farklı dönemlerde oluşmuş anlayışları bilerek, arkeolojik kavramlara farklı açılardan yaklaşabilme ve objektif yorum yapabilme olgunluğuna erişir.
  3. PÇ-3Arkeoloji ile ilgili mevzuat ve uygulamalar hakkında bilgi sahibi olarak bilimsel çalışmaları doğru bir biçimde yürütme becerisi kazanır.
  4. PÇ-4Arkeoloji terminolojisi ve yöntemleri ile çağdaş bilimsel araştırma tekniklerini kullanma becerisine sahip olur.
  5. PÇ-5Bibliyografik repertuar, arşiv envanteri, elektronik referanslar gibi bilgi erişim araçlarını kullanma bilgi ve becerisine sahip olur.
  6. PÇ-6Çeşitli iletişim yöntemlerini kullanarak toplumu, Arkeoloji bilimi ve kültürel miras ile ilgili bilgilendirme ve bilinçlendirme çalışmaları yürütme becerisi kazanır.
  7. PÇ-7Ekip çalışması içerisinde sorumluluk alma, problem çözme ve ortak bir amaç için çalışma deneyimi, bilimsel etik kurallara göre hareket etme becerisi kazanır.
  8. PÇ-8Her türlü arkeolojik malzeme hakkında temel bilgilere sahip olarak, arkeolojik eser tanıyabilme, tanımlayabilme ve yorumlayabilme bilgisine sahip olur.
  9. PÇ-9İhtiyaç halinde disiplinler arası görüş de alarak veri toplama, değerlendirme ve değerlendirme sonuçlarını rapor haline getirebilme ve bu bilgileri yazılı ve sözlü olarak aktarabilme becerisine sahip olur.
  10. PÇ-10Karşılaştırmalı bir perspektifle ulusal ve uluslar arası bilgiye sahip olarak, arkeolojik bilgi birikimini güncelleyebilme, geçmişle güncel olaylar arasındaki ilişkiyi kavrayabilme becerisini kazanır.
  11. PÇ-11Mesleğiyle ilgili hem teorik (üniversite eğitimi, müze deneyimleri vd.) hem de pratik (kazılar, yüzey araştırmaları) bilgi ve deneyimler kazanır.
  12. PÇ-12Yaşam boyu öğrenmenin önemini kavrayarak Arkeoloji alanında güncel konu ve teknolojiyi izleme ve dünyada bu konudaki gelişmeleri takip ederek kendini geliştirme ve katkıda bulunma becerisi kazanır.
ÖÇ-1ÖÇ-2ÖÇ-3ÖÇ-4ÖÇ-5
PÇ-133333
PÇ-244344
PÇ-333233
PÇ-444444
PÇ-533333
PÇ-632233
PÇ-743443
PÇ-834433
PÇ-944334
PÇ-1033333
PÇ-1144444
PÇ-1245444

AKTS iş yükü

EtkinlikSayıSüreToplam
Diğer16232
Sınıf dışı ders çalışma süresi(ön çalışma, pekiştirme)16232
Ödevler14848
Ders süresi(sınav haftası dahildir: toplam ders saati)16348
Dönem Sonu Sınavı122
Ara Sınav 1122
Toplam iş yükü164
Toplam iş yükü / 305
Dersin AKTS kredisi5
Ders formu Yeni sekmede aç