Tüketim Sosyolojisi

Dersin amacı

Bu dersin amacı, tüketimin yalnızca ekonomik bir faaliyet değil, aynı zamanda toplumsal, kültürel ve sembolik anlamlar üreten bir pratik olduğunu sosyolojik açıdan incelemektir. Ders kapsamında öğrencilerin tüketim toplumunun ortaya çıkışı, tüketim kültürü, kimlik, statü, sınıf, medya, reklam, moda, dijital tüketim ve gündelik yaşam pratikleri arasındaki ilişkileri kavramaları amaçlanmaktadır. Ayrıca öğrencilerin tüketim olgusunu eleştirel bir bakış açısıyla değerlendirebilmeleri ve güncel tüketim biçimlerini toplumsal bağlamları içinde analiz edebilmeleri hedeflenmektedir.

Öğrenme çıktıları

1. ÖÇ-1Tüketimin ekonomik, toplumsal, kültürel ve sembolik boyutlarını açıklar.
2. ÖÇ-2Tüketim toplumu ve tüketim kültürü kavramlarını sosyolojik açıdan değerlendirir.
3. ÖÇ-3Tüketim pratikleri ile kimlik, statü, sınıf, toplumsal cinsiyet ve yaşam tarzı arasındaki ilişkileri analiz eder.
4. ÖÇ-4Medya, reklam, moda ve dijital platformların tüketim davranışları üzerindeki etkilerini tartışır.
5. ÖÇ-5Güncel tüketim biçimlerini eleştirel bir bakış açısıyla toplumsal bağlamları içinde yorumlar.

Dersin içeriği

Bu derste tüketim olgusu sosyolojik bir bakış açısıyla ele alınmaktadır. Ders kapsamında tüketim toplumunun ortaya çıkışı, tüketim kültürü, ihtiyaç ve arzu ilişkisi, kimlik ve statü göstergesi olarak tüketim, sınıf, toplumsal cinsiyet, yaşam tarzı, moda, reklam, medya ve dijital platformlar gibi başlıklar incelenir. Ayrıca gündelik yaşam pratikleri, popüler kültür, mekân tüketimi, beden, sürdürülebilir tüketim ve güncel tüketim eğilimleri tartışılarak öğrencilerin tüketim olgusunu eleştirel biçimde değerlendirmeleri amaçlanır.

Haftalık konular

Kaynaklar ve materyaller

Ders notu

Baudrillard, J. (2021). Tüketim Toplumu. Ayrıntı Yayınları.
Bauman, Z. (2018). Çalışma, Tüketicilik ve Yeni Yoksullar. Sentez Yayıncılık.
Bocock, R. (2014). Tüketim. Dost Kitabevi Yayınları.
Featherstone, M. (2013). Postmodernizm ve Tüketim Kültürü. Ayrıntı Yayınları.
Ritzer, G. (2016). Büyüsü Bozulmuş Dünyayı Büyülemek: Tüketim Araçlarının Devrimcileştirilmesi. Ayrıntı Yayınları.
Yanıklar, C. (2010). Tüketim kültürü, kapitalizm ve insan ihtiyaçları arasındaki ilişki üzerine bir tartışma. Cumhuriyet Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 34(1), 25-32.

Diğer kaynaklar

Fincher, D. (Yönetmen). (1999). Fight Club [Film].
Niccol, A. (Yönetmen). (2011). In Time [Film].
Brooker, C. (2016). Black Mirror: Nosedive [Dizi bölümü].
Brooker, C. (2013). Black Mirror: Fifteen Million Merits [Dizi bölümü].

Dokümanlar

Ders kapsamında kullanılacak haftalık okuma metinleri, sunumlar, ders notları ve görsel-işitsel materyaller ilgili hafta öncesinde öğrenci bilgi sistemi üzerinden paylaşılacaktır.

Ödevler

Ders kapsamında öğrencilerden haftalık okumaları takip etmeleri, sınıf içi tartışmalara katılmaları ve belirlenen konular doğrultusunda kısa ödevler hazırlamaları beklenmektedir.

Sınavlar

Öğrencilerin başarı değerlendirmesi ara sınav ve dönem sonu sınavı üzerinden yapılacaktır.

Değerlendirme

• Arasınav 1 %30
• Ödev 1 %20
• Dönem Sonu Sınavı %50

Program çıktıları ile ilişkisi

1. PÇ-1Bibliyografik repertuar, arşiv envanteri, elektronik referanslar gibi bilgi erişim araçlarını kullanama bilgi ve becerisine sahip olur.
2. PÇ-2Çağdaş bilimsel araştırma yöntem ve tekniklerini kullanarak, kaynak ve metinleri disiplin kriterlerine uygun olarak değerlendirme ve uygun bir anlatı formu verme becerisi edinir.
3. PÇ-3Karşılaştırmalı bir perspektifle yerel, ulusal ve dünya toplumları bilgisine sahip olarak, sosyolojik bilgi ve birikimini güncelleyebilme, geçmişle güncel olaylar arasındaki ilişkiyi kavrayabilme becerisini kazanır.
4. PÇ-4Sosyoloji alanında kabul edilmiş terminoloji, teknik ve yöntemleri kullanarak bilimsel araştırmalarını yazma ve sözlü olarak ifade etme becerisine sahip olur.
5. PÇ-5Yaşam boyu öğrenmenin önemini benimseyerek, bilimsel ve çağdaş konular hakkındaki gelişmeleri takip ederek kendini geliştir, objektif davranma ve muhakeme becerisi kazanır.

AKTS iş yükü