İslam Felsefesi
Fen - Edebiyat FakültesiSosyoloji
- Kodu
- SOSB216
- Yarıyılı
- 2026-2027 Bahar Yarıyılı
- Teorik
- 4
- Uyg.-Lab
- 0-0
- Kredi
- 4
- AKTS
- 6
- Dersin türü
- Zorunlu
- Düzeyi
- Lisans
- Dili
- Türkçe
- Kategorisi
- Uzmanlık / alan dersleri
- Ön koşul (tavsiye)
- Felsefeye Giriş
- Dersi veren
- Dr. Öğr. Üyesi COŞKUN DİKBIYIK
Dersin amacı
Öğrenciye, İslam kültürünün önemli bir parçası olan İslam Felsefesini ve onun temel kavram ve düşüncelerini tanıtmak suretiyle onu bu kültürün felsefi yapısını kavrayabilecek bir düzeye eriştirmek.
Öğrenme çıktıları
- ÖÇ-1İslam dünyasında felsefî düşünüşün duraklaması hakkındaki değerlendirmeleri eleştirme ve yorumlar.;
- ÖÇ-2Batı İslam dünyasındaki felsefî etkinlikler ve başlıca düşünürler hakkında değerlendirmede bulunabilir.;
- ÖÇ-3İslam kültürünün klasik felsefi literatürü ve İslam filozofların felsefe ve diğer sahalardaki çalışmaları hakkında değerlendirme yapabilir.;
- ÖÇ-4İslam felsefesinde Platoncu, Aristotelesçi ve Yeni Platoncu etkileri ve dönüşümleri tetkik eder;
- ÖÇ-5Bu derste öğrenci, İslam felsefesinin tarihini, kavramlarını, yöntemini, temsilcilerini ve eski uygarlıklarla münasebetini değerlendirebilir.;
- ÖÇ-6Felsefe-din ilişkisi konusunda Mağrib ve Endülüs filozofları ile doğudaki ilk dönem filozoflarının yaklaşımları karşılaştırır.;
- ÖÇ-7İslam felsefesi tarihinde ortaya çıkan heretik düşünürleri örneklerle tahlil edebilir.;
- ÖÇ-8İslam felsefesinin sistemli bir yapıya nasıl kavuştuğunu; mantık, fizik, metafizik ve siyaset boyutlarının teşekkül sürecini analiz edebilir.;
Dersin içeriği
İslam felsefesinin konusu, kavramsal içeriği, ilgi alanı ve diğer İslam ilimleriyle ilişkisi
Kindi, Ebu Bekir Zekeriya er-Razi, Farabi,İhvan-ı Safa, İbn Miskeveyh, İbn Sina, Gazzali, İbn Bacce, İbn Tufeyl, İbn Rüşd,Sühreverdi, İbn Haldun.
Haftalık konular
| Hafta | Konu | Ön hazırlık / yöntem |
|---|---|---|
| 1 | Giriş dersi: İslam felsefesinin konusu, alanı, kavramsal içeriği ve diğer İslam ilimleriyle ilişkisi. | İslam Felsefesi, Komisyon, Lisans Yayınları, 2. Baskı, İstanbul 2018, s. 11-39 |
| 2 | İslam felsefesinin kaynakları ve eski mirasın intikali: Helenistik kaynaklar. Grek uygarlığı, Hint uygarlığı, İslam dini. | İslam Felsefesi, Komisyon, Lisans Yayınları, 2. Baskı, İstanbul 2018, s. 41-71 |
| 3 | İslam’da heretik düşüncenin ortaya çıkışı ve bazı temsilcileri: Ravendi ve Ebu Bekir er-Razi. | İslam Felsefesi, Komisyon, Lisans Yayınları, 2. Baskı, İstanbul 2018, s. 75-85 |
| 4 | İhvan-ı Safa Felsefe Din İlişkisi ve Siyaset | İslam Felsefesi Tarih ve Problemler, Ed. Cüneyt Kaya İSAM Yayınları, İstanbul 2014, s. 183-212 |
| 5 | Meşşai Geleneğin İlk Temsilcisi; Kindi Hayatı, Eserleri ve Felsefesi | İslam Felsefesi, Komisyon, Lisans Yayınları, 2. Baskı, İstanbul 2018, s. 107-118 |
| 6 | Farabi : Hayatı, Eserleri ve Görüşleri. | İslam Felsefesi, Komisyon, Lisans Yayınları, 2. Baskı, İstanbul 2018, s. 118-136 |
| 7 | İbn Sina : Hayatı, Eserleri, Görüşleri ve Takipçileri | İslam Felsefesi, Komisyon, Lisans Yayınları, 2. Baskı, İstanbul 2018, s. 137-168;İslam Felsefesi Tarih ve Problemler, Ed. Cüneyt Kaya, İSAM Yayınları, İstanbul 2014, s. 251-276. |
| 8 | İbn Miskeveyh; Metafizik ve Ahlak | İslam Felsefesi Tarih ve Problemler, Ed. Cüneyt Kaya İSAM Yayınları, İstanbul 2014, s. 221-236 |
| 9 | Gazzali : Hayatı, Eserleri ve Görüşleri. | İslam Felsefesi, Komisyon, Lisans Yayınları, 2. Baskı, İstanbul 2018, s. 205-238 |
| 10 | İbn Bacce ve İbn Tufeyl: Hayatı, Eserleri ve Görüşleri. | İslam Felsefesi Tarih ve Problemler, Ed. Cüneyt Kaya İSAM Yayınları, İstanbul 2014, s. 329-352; İslam Felsefesi, Komisyon, Lisans Yayınları, 2. Baskı, İstanbul 2018, s. 243-274. |
| 11 | İbn Rüşd: Hayatı, Eserleri ve Görüşleri. | İslam Felsefesi, Komisyon, Lisans Yayınları, 2. Baskı, İstanbul 2018, s. 277-307. |
| 12 | Sühreverdi ve İşrakilik. | İslam Felsefesi Tarih ve Problemler, Ed. Cüneyt Kaya İSAM Yayınları, İstanbul 2014, s. 397-401 |
| 13 | Muhyiddin İbn Arabi ve Vahdet-i Vucud Okulu | İslam Felsefesi, Komisyon, Lisans Yayınları, 2. Baskı, İstanbul 2018, s. 351-369. |
| 14 | Osmanlıda Felsefe | İslam Felsefesi, Komisyon, Lisans Yayınları, 2. Baskı, İstanbul 2018, s. 413-448. |
| 15 | İslam Felsefesinin Batı Düşüncesine Etkisi | İslam Felsefesi, Komisyon, Lisans Yayınları, 2. Baskı, İstanbul 2018, s. 483-512. |
| 16 | Final Sınavı |
Kaynaklar ve materyaller
- Ders notu
- İslam Felsefesi, Komisyon, Lisans Yayınları, 2. Baskı, İstanbul 2018, s. İslam Felsefesi Tarih ve Problemler, Ed. Cüneyt Kaya, İSAM Yayınları, İstanbul 2014.
- Diğer kaynaklar
- Farabi, İdeal Devlet, çev. Ahmet Arslan, Divan, İstabul 2011; Kindi, Felsefi Risaleler, çev. Mahmut Kaya, İstanbul 2003; İbn Sina - İbn Tufeyl. Hay b. Yakzan. çev. M. Şerefeddin Yaltkaya - Babanzade Reşid. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2017; İslam Felsefesine Giriş, Peter Adamson, Richard C. Taylor Küre Yayınları, 2008.
- Dokümanlar
- ..
- Ödevler
- .
- Sınavlar
- .
Değerlendirme
- Arasınav 1 %40
- Dönem Sonu Sınavı %60
Program çıktıları ile ilişkisi
- PÇ-1Bibliyografik repertuar, arşiv envanteri, elektronik referanslar gibi bilgi erişim araçlarını kullanama bilgi ve becerisine sahip olur.
- PÇ-2Çağdaş bilimsel araştırma yöntem ve tekniklerini kullanarak, kaynak ve metinleri disiplin kriterlerine uygun olarak değerlendirme ve uygun bir anlatı formu verme becerisi edinir.
- PÇ-3Karşılaştırmalı bir perspektifle yerel, ulusal ve dünya toplumları bilgisine sahip olarak, sosyolojik bilgi ve birikimini güncelleyebilme, geçmişle güncel olaylar arasındaki ilişkiyi kavrayabilme becerisini kazanır.
- PÇ-4Sosyoloji alanında kabul edilmiş terminoloji, teknik ve yöntemleri kullanarak bilimsel araştırmalarını yazma ve sözlü olarak ifade etme becerisine sahip olur.
- PÇ-5Yaşam boyu öğrenmenin önemini benimseyerek, bilimsel ve çağdaş konular hakkındaki gelişmeleri takip ederek kendini geliştir, objektif davranma ve muhakeme becerisi kazanır.
| ÖÇ-1 | ÖÇ-2 | ÖÇ-3 | ÖÇ-4 | ÖÇ-5 | ÖÇ-6 | ÖÇ-7 | ÖÇ-8 | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| PÇ-1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 2 | 2 | 1 | 2 |
| PÇ-2 | 3 | 1 | 1 | 3 | 3 | 3 | 3 | 1 |
| PÇ-3 | 1 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 1 |
| PÇ-4 | 1 | 3 | 3 | 3 | 3 | 1 | 1 | 3 |
| PÇ-5 | 4 | 4 | 4 | 4 | 1 | 1 | 4 | 1 |
AKTS iş yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre | Toplam |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav 1 | 1 | 1 | 1 |
| Yarıyıl Sınavı | 1 | 1 | 1 |
| Ders süresi(sınav haftası dahildir: toplam ders saati) | 15 | 4 | 60 |
| Sunum / Seminer Hazırlama | 15 | 4 | 60 |
| Sınıf dışı ders çalışma süresi(ön çalışma, pekiştirme) | 15 | 4 | 60 |
| Toplam iş yükü | 182 | ||
| Toplam iş yükü / 30 | 6 | ||
| Dersin AKTS kredisi | 6 | ||