Sözdizimi I

Dersin amacı

Bu dersin amacı, öğrencilere sözdizimin kuramsal altyapısını, sözdizimin dilbilim alanındaki önemini ve diğer alanlara sağladığı temeli kavratmak, sözdizimin temel kavram ve prensiplerini öğretmektir.

Öğrenme çıktıları

1. ÖÇ-1Sözdizimin dilbilim alanındaki önemini kavramak
2. ÖÇ-2Sözdizimin kuramsal altyapısını tanımak
3. ÖÇ-3Sözdizimin diğer dilbilimsel alanlara sağladığı temeli anlamak
4. ÖÇ-4Sözdizimin temel kavramlarını öğrenmek
5. ÖÇ-5Sözdizimin temel prensiplerini öğrenmek
6. ÖÇ-6Almanca yazılmış dilbilimsel çalışmaları okuyabilmek ve yorumlayabilmek

Dersin içeriği

Derste, sözdizimin kuramsal altyapısı, sözdizimin dilbilim alanındaki önemini ve diğer alanlara sağladığı temeli, ayrıca sözdizimin temel kavram ve prensipleri detaylı bir şekilde Almanca örneklerle açıklanacaktır.

Haftalık konular

Kaynaklar ve materyaller

Diğer kaynaklar

- Aksan, Doğan (2009) Her Yönüyle Dil. Ana Çizgileriyle Dilbilim. TDK. - Busch, Albert / Stenschke, Oliver (2007) Germanistische Linguistik. Eine Einführung.Narr. - Glück, Helmut (2010) Metzler Lexikon Sprache. Metzler. - Graefen, Gabriele / Liedke, Martina (2012) Germanistische Sprachwissenschaft. UTB. - Vardar, Berke (1998) Açıklamalı Dilbilim Terimleri Sözlüğü. Multilingual.

Değerlendirme

• Takım / Grup Çalışması 1 %10
• Arasınav 1 %30
• Dönem Sonu Sınavı %60

Program çıktıları ile ilişkisi

1. PÇ-1Alanında kendine güvenen ve yetkin bilim adamı yetiştirmek: Bir konuşmaya katılabilmek için gerekli beceri ve donanımlara sahiptirler. Başkalarının ortaya koyduğu farklı bakış açılarını dikkatli ve saygılı bir biçimde dinlerler, kendi değerlendirme ve sorularını başkalarının görüşlerine ilintileyerek açık bir biçimde yaparlar. Gerektiğinde kendilerinden istenen sunum ve gösterileri hazırlar, düzenler ve gerçekleştirirler. Kendilerinden bilimsel bir çalışma ya da araştırma istendiğinde yazılı ve sözlü sunum ya da varsayımlarını ortaya koyarlar. Yazınsal söylem ve metinleri analiz etmeyi, açıklamayı ve değerlendirmeyi bilirler.
2. PÇ-2Dilbilim ve yazın alanlarında araştırmacı formasyonu kazandırmak: Mezunlar, Batı Dilleri ve Edebiyatlarıyla ilgili kariyerlerine hazırdırlar. Dilin kullanım ve işleyiş özeliklerini, sözcük ve anlam yapılarını tanırlar. Yazınsal alanda yorum ve değerlendirmelerde bulunurlar. Yazın, felsefe, siyaset ve toplumu ilgilendiren konulara eleştirel yaklaşmayı bilirler. Eleştirel düşünmeye ve yorum yapmaya önem verirler. Empati yeteneği gelişmiş ve evrensel değerleri özümsemiş kişiler olarak, konulara farklı açılardan bakabilirler.
3. PÇ-3Eğitimin tüm alanlarında görev alacaklar için sözlü ve yazılı öğretim formasyonu kazandırmak: Bölümden mezun olan öğrenciler, eğitim ve öğretim alanında kendilerinden istenen dilbilgisi, konuşma, yazma, dinleme, aktarma ve iletişim kurma becerilerinde gerekli bilgi ve donanıma sahip olurlar. Öğrendikleri yabancı dil ya da dilleri başkalarına öğretirken, amaçlarını, seçimlerini, uygun öğretim stratejilerini ve yöntemlerini aldıkları eğitim çerçevesinde bilirler, örneklendirme yaparlar ve konularına hâkimdirler.
4. PÇ-4Farklı kültürleri ve yapıtlarını okuyan ve izleyen etkin okurlar yaratmak: Öğrenciler, öğrenim ve edinimleri sayesinde yorumlarını oluştururlar, düşünce ve duygularını ayrıntılarıyla yazar ve etkili konuşurlar. Yazın, dil ve imgeleme önem vererek, dil ve yazın tutkunu olurlar. Yazının, duyguların dile getirilmesinde, imgelemin eğitilmesi ve gelişmesinde ne kadar önemli olduğunun ayrımındadırlar. Estetik ve etik değerin yargılanmasında kapasitelerini geliştirirler. Temel bir hak olarak dilin insancıl amaçlara yönelik etkin kullanımına, okur ve geleceğin yazarı olarak, kültür yaşamına hazırlanmaya önem verirler. Yazını, çok kültürlülük ve farklı kültürlerin dile getirilmesi olarak algılarlar.
5. PÇ-5İş pazarındaki rekabet gücünü artıracak özel alan diline ait dilsel becerileri kazandırmak ve gittikçe yaygınlaşan çok dilliliği desteklemek: İçinde bulunulan koşullar, ülkenin çıkarları, kültürel ve ekonomik yapısı ve dünyanın siyasi ve ekonomik seyrine uygun olarak, öğrenciler öğrenim gördükleri yabancı dilin dışında en az ikinci bir yabancı dili yetkin olacak seviyede öğrenirler. Farklı alanlardaki iş pazarına uygun donanımla mezun olurlar. Yabancı dil ya da dilleri turizm, pazarlama, bankacılık ve finans, uluslar arası ilişkiler ve iletişim gibi alanlarda kullanırlar ve gerekli terminolojiye sahiptirler.
6. PÇ-6Öğrencinin özellikle öğrenim gördüğü alanda bilgilendirmeye, açıklamaya ve eleştiriye yönelik yazılı ve sözlü metinleri kaleme almak, hazırlamak ve sunmak: Farklı metin tipleriyle ilgili kurallara, asıl amaca, imla, gramer, sözdizim ve noktalama kurallarına, sözlü bir sunumun gerekliliklerine, uygun ve zengin bir sözcük dağarcığı ilkelerine uyarak, okuyucu ya da dinleyiciyi hoşnut bırakacak söylem ve metinleri oluşturur.
7. PÇ-7Üst düzeyde dil ve edebiyat öğretimini gerçekleştirmek: Amaç ne olursa olsun, dil öğrenimi yapan kişi öğrendiği dil ya da dillerin dilbilgisi kurallarını, sözdizim yapılarını bilir ve bunları başkasıyla iletişim kurarken hızlı ve ustalıkla kullanır. Akıcı ve net bir biçimde aksansız konuşur. Yazınsal bilgi ve becerileri edinmiştir, bunları kendi düşünce ve amaçları doğrultusunda kendine özgü bir biçimde anlatmasını ve bunlar hakkında fikir alışverişini bilir.
8. PÇ-8Yabancı dil ve yazın becerilerinin gerekli olduğu kamu ya da özel sektöre ait yüksek derecede sorumluluk isteyen görevler için uygun beceri ve donanımları vermek: Öğrenciler, dilin ustalıkla kullanımını, araştırma ve iletişim becerilerini, iyi bir genel kültürü, geniş ve açık bir düşünce yapısını ve eleştirel bir yargıyı gerektiren tüm iş alanlarına hazırdırlar. Tercümanlık ve çeviri yapmasını bilirler.

AKTS iş yükü