Dilbilimine Giriş
Fen - Edebiyat FakültesiFransız Dili ve Edebiyatı (İÖ)
- Kodu
- FDEB303
- Yarıyılı
- 2026-2027 Güz Yarıyılı
- Teorik
- 2
- Uyg.-Lab
- 0-0
- Kredi
- 2
- AKTS
- 3
- Dersin türü
- Zorunlu
- Düzeyi
- Lisans
- Dili
- Fransızca
- Kategorisi
- Uzmanlık / alan dersleri
- Ön koşul (tavsiye)
- Yok
- Dersi veren
- Prof. Dr. SONEL BOSNALI
Dersin amacı
Bu ders, ders kitapları ve metinlerle çalışıp sınıf-içi tartışmalar ve atölye çalışmalarına katılarak, öğrenilmiş dil materyalini farklı iletişimsel kullanım düzeylerinde anlayıp uygulamaları için gerekli olan kuramsal bilgi ile pratik ve yaratıcı becerileri öğrencilere sağlamayı amaçlar.
Öğrenme çıktıları
- ÖÇ-1Edinilen bilgiyi ve entelektüel becerileri gelecekteki akademik çalışmalara, farklı işlere ya da yaşam tecrübelerine aktarabilen, bağımsız düşünebilen öğrenciler haline gelmek.
- ÖÇ-2İngilizce olarak doğru ve etkili ifade kullanmaya, sözcükler ve imgelerin düşünce, iletişim ve yurttaş-toplum etkileşimlerini yapılandırma biçimlerini anlamaya yönelik dinleme, iletişim, okuma ve yazma becerilerini geliştirmek.
- ÖÇ-3Analizle ve farklı yorumsal bakış açılarıyla birlikte eleştirel düşünmek, İngiliz dili ve genelde bütün dillerle ilgili olarak (ses bilgisi, sesdizimi, biçimbilim, tümcebilim ve diğerleri) dilbilim alanı ve diğer bilim alanları arasındaki ilişkiyi anlamak;
- ÖÇ-4Dilbilimin tanımı ve terminolojisi, dilbilimin amaçları ve hedefleri, dilbilimin tarihi ve türleri, ve diğer bilimlerle ilişkisine dair bilgi edinmek;
- ÖÇ-5İngiliz dili ve bütün diller açısından iletişimin evrensel örüntüleriyle ilgili olarak dilbilimsel kuram ve analiz bilgisini edinmek (Saussure, Prague Dilbilim Okulu, Noam Chomsky, minimalist yaklaşım, ve diğerleri);
Dersin içeriği
Bu derste dilbilim çalışmaları genel alanı öğrencilere tanıtılır; bilimsel bir disiplin olarak dilbilimin yükselişi ve güçlenmesine, Saussureün doktrini temelinde geliştirilmiş yöntembilimsel tipoloji ve belli başlı konuların üzerinde özellikle durulur. Bu ders aynı zamanda dilbilimin dile odaklı diğer çalışma alanları üzerindeki önemi ve etkisini de ortaya çıkarır; bu derste edinilenler, ileri aşamalardaki dilbilim çalışmalarında ve dille ilişkili diğer çalışmalarında öğrencilere yararlı olup öğrenciler tarafından uygulamaya geçirilecektir.
Haftalık konular
| Hafta | Konu | Ön hazırlık / yöntem |
|---|---|---|
| 1 | Ön Hazırlık: dersin amaçları ve içeriği; dilbilim çalışmalarının gelişimi; dilbilimin genel çalışma alanları, metodolojisi ve yaklaşımları; | Ders Kitabı ve çalışma notları |
| 2 | Modern dilbilim çalışmalarında ana ekoller, akımlar: genel özellikleri, ana temsilcileri, Prag Okulu, modern dilbiliminin kurucusu olarak Ferdinand de Saussure; | Ders Kitabı ve çalışma notları |
| 3 | Dilin tanımı, iletişimde dil, dilin grafik temsili, sesbilim ve prensipleri; | Ders Kitabı ve çalışma notları |
| 4 | Genel kurallar: dil sembolünün doğası (sembol, gösteren, gözterilen, sembolün keyfi doğası), sembolün değişkenliği, sabitliği; | Ders Kitabı ve çalışma notları |
| 5 | Eşzamanlı dilbilim I: genel özellikleri, dil birimleri, dilbilimsel değer; | Ders Kitabı ve çalışma notları |
| 6 | Eşzamanlı dilbilim II: dizimsel ve birleşmeli ilişkiler, dilin mekanizması, gramer ve alt grupları, dil bilgisinde soyut birimlerin rolü; | Ders Kitabı ve çalışma notları |
| 7 | Artzamanlı dilbilimi I: genel özellikleri, sesbilimsel değişiklikler, sesbilim evriminin dil bilgisel sonuçları, teşbih; | Ders Kitabı ve çalışma notları |
| 8 | Artzamanlı dilbilim II: analoji ve evrim, halk etimolojisi, bitişkenlik, artzamanlı birimler; | Ders Kitabı ve çalışma notları |
| 9 | Coğrafi dilbilimi: dillerin çeşitliliği, coğrafi çeşitliliğin yaratıığı sorunlaru, coğrafi çeşitliliğin nedenleri, dilbilimsel akımların yayılması; | Ders Kitabı ve çalışma notları |
| 10 | Retrospektif dilbilimi: artzamanlı dilbiliminin iki perspektifi, en eski dil ve prototip,yeni kurum, dilin antropolojiye ve tarih öncesine katkısı, dil aileleri ve dilbilimsel türler; | Ders Kitabı ve çalışma notları |
| 11 | Modern dilbilimine Anglo-Sakson katkısı: J. R. Firth ve N. Chomsky; | Ders Kitabı ve çalışma notları |
| 12 | Evrensel dil bilgisi; | Ders Kitabı ve çalışma notları |
| 13 | Minimalist yaklaşım; | Ders Kitabı ve çalışma notları |
| 14 | Dilbiliminin dille ilgili digger alanların gelişimine ve metodolojisine katkısı (edebiyat, anlatı çalışmaları, çevir yabancı dil eğitimi vs.). | Ders Kitabı ve çalışma notları |
| 15 | Final Sınavı 1. Hafta | |
| 16 | Final Sınavı 2. Hafta |
Kaynaklar ve materyaller
- Ders notu
- Dinneen, Francis P. General Linguistics. Georgetown UP, 1995.
- Diğer kaynaklar
- de Saussure, Ferdinand. Course in General Linguistics. McGraw-Hill Book Company, 1959; Fromkin, Victoria et. al., An Introduction to Linguistics. Japan: Holt Saunders, 1983; Matthews, P. H. The Concise Oxford Dictionary of Linguistics. Oxford: Oxford UP, 1998; Todd, Loreto. An Introduction to Linguistics. Moonbeam, 1987.
Değerlendirme
- Arasınav 1 %35
- Takım / Grup Çalışması 1 %15
- Ödev 1 %10
- Dönem Sonu Sınavı %50
Program çıktıları ile ilişkisi
- PÇ-1Batı kültürüne bilimsel ve çağdaş bir biçimde yaklaşımını sağlayacak araştırıcı, sorgulayıcı ve yaratıcı bir zihinsel donanım ve birikime ve araştırma yöntem ve tekniklerine sahiptir.
- PÇ-2Bilimsel düşüncenin rehberliğinde, etik değerlere bağlı; özgür, girişimci, yaratıcı ve üretken; ülkesine ve insanlığa karşı sorumlu ve kalite yönetim ve süreçleriyle uyumlu birey davranışı sergiler.
- PÇ-3Bireysel ya da ortak proje ve etkinlik üretir; sonuçları ilgili kişi ya da kurumlarla paylaşarak gelişimlerine katkıda bulunur.
- PÇ-4Çağdaş bilişim ve bilgi teknolojilerini kullanarak mesleki uzmanlaşmaya yönelir; deneyimlerini paylaşır; kişisel ve kurumsal gelişime katkı yapar.
- PÇ-5Dil, din ve kültür farklılıkları gibi unsurların farkında olan ve bunları sorgulayan bir dünya görüşü edinirler.
- PÇ-6Fransız dili, edebiyatı ve kültürü alanlarında gereksinimi duyulan sosyal, kültürel ve sanatsal etkinlikler düzenler ya da etkinliklere katılır.
- PÇ-7Fransız Dili ve Edebiyatı alanı ile ilgili sorunlara yönelik olarak çözüm önerilerini nicel ve nitel verilerle destekler ve bu verileri ilgili alanda bulunan uzman olan ve olmayan kişi ve kurumlarla çeşitli iletişim araçlarıyla paylaşır.
- PÇ-8Fransız Dili ve Edebiyatı alanında sosyal, kültürel hakların evrenselliğini destekler, sosyal adalet bilinci kazanır, tarihi ve kültürel mirasa sahip çıkar.
- PÇ-9İlgi alanı/alanları doğrultusunda mezuniyet sonrasında yöneleceği mesleki alanın kuramsal ve uygulamalı bilgileriyle donanmıştır.
- PÇ-10Mesleki alanıyla ilgili tüm yenilik ve gelişmeleri izler; edindiği bilgi ve becerileri disiplinler arası bir temelde eleştirel bir yaklaşımla değerlendirir.
- PÇ-11Yabancı dil ve yazın becerilerinin gerekli olduğu kamu ya da özel sektöre ait yüksek derecede sorumluluk isteyen görevler için uygun donanımları, araştırma ve iletişim becerilerini kullanır.
- PÇ-12Yazınsal bilgi ve becerileri edinir, bunları kendi düşünce ve amaçları doğrultusunda kendine özgü bir biçimde anlatmayı ve bunlar hakkında fikir alışverişini bilir.
| ÖÇ-1 | ÖÇ-2 | ÖÇ-3 | ÖÇ-4 | ÖÇ-5 | |
|---|---|---|---|---|---|
| PÇ-1 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 |
| PÇ-2 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 |
| PÇ-3 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 |
| PÇ-4 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 |
| PÇ-5 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 |
| PÇ-6 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 |
| PÇ-7 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 |
| PÇ-8 | 3 | 3 | 3 | 3 | 3 |
| PÇ-9 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 |
| PÇ-10 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 |
| PÇ-11 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 |
| PÇ-12 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 |
AKTS iş yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre | Toplam |
|---|---|---|---|
| Ders süresi(sınav haftası dahildir: toplam ders saati) | 16 | 2 | 32 |
| Sınıf dışı ders çalışma süresi(ön çalışma, pekiştirme) | 16 | 2 | 32 |
| Sunum / Seminer Hazırlama | 1 | 6 | 6 |
| Ara Sınav 1 | 1 | 10 | 10 |
| Yarıyıl Sınavı | 1 | 10 | 10 |
| Toplam iş yükü | 90 | ||
| Toplam iş yükü / 30 | 3 | ||
| Dersin AKTS kredisi | 3 | ||