İçeriğe geç

Dilbilimine Giriş

Fen - Edebiyat FakültesiFransız Dili ve Edebiyatı (İÖ)

Kodu
FDEB303
Yarıyılı
2026-2027 Güz Yarıyılı
Teorik
2
Uyg.-Lab
0-0
Kredi
2
AKTS
3
Dersin türü
Zorunlu
Düzeyi
Lisans
Dili
Fransızca
Kategorisi
Uzmanlık / alan dersleri
Ön koşul (tavsiye)
Yok
Dersi veren
Prof. Dr. SONEL BOSNALI

Dersin amacı

Bu ders, ders kitapları ve metinlerle çalışıp sınıf-içi tartışmalar ve atölye çalışmalarına katılarak, öğrenilmiş dil materyalini farklı iletişimsel kullanım düzeylerinde anlayıp uygulamaları için gerekli olan kuramsal bilgi ile pratik ve yaratıcı becerileri öğrencilere sağlamayı amaçlar.

Öğrenme çıktıları

  1. ÖÇ-1Edinilen bilgiyi ve entelektüel becerileri gelecekteki akademik çalışmalara, farklı işlere ya da yaşam tecrübelerine aktarabilen, bağımsız düşünebilen öğrenciler haline gelmek.
  2. ÖÇ-2İngilizce olarak doğru ve etkili ifade kullanmaya, sözcükler ve imgelerin düşünce, iletişim ve yurttaş-toplum etkileşimlerini yapılandırma biçimlerini anlamaya yönelik dinleme, iletişim, okuma ve yazma becerilerini geliştirmek.
  3. ÖÇ-3Analizle ve farklı yorumsal bakış açılarıyla birlikte eleştirel düşünmek, İngiliz dili ve genelde bütün dillerle ilgili olarak (ses bilgisi, sesdizimi, biçimbilim, tümcebilim ve diğerleri) dilbilim alanı ve diğer bilim alanları arasındaki ilişkiyi anlamak;
  4. ÖÇ-4Dilbilimin tanımı ve terminolojisi, dilbilimin amaçları ve hedefleri, dilbilimin tarihi ve türleri, ve diğer bilimlerle ilişkisine dair bilgi edinmek;
  5. ÖÇ-5İngiliz dili ve bütün diller açısından iletişimin evrensel örüntüleriyle ilgili olarak dilbilimsel kuram ve analiz bilgisini edinmek (Saussure, Prague Dilbilim Okulu, Noam Chomsky, minimalist yaklaşım, ve diğerleri);

Dersin içeriği

Bu derste dilbilim çalışmaları genel alanı öğrencilere tanıtılır; bilimsel bir disiplin olarak dilbilimin yükselişi ve güçlenmesine, Saussureün doktrini temelinde geliştirilmiş yöntembilimsel tipoloji ve belli başlı konuların üzerinde özellikle durulur. Bu ders aynı zamanda dilbilimin dile odaklı diğer çalışma alanları üzerindeki önemi ve etkisini de ortaya çıkarır; bu derste edinilenler, ileri aşamalardaki dilbilim çalışmalarında ve dille ilişkili diğer çalışmalarında öğrencilere yararlı olup öğrenciler tarafından uygulamaya geçirilecektir.

Haftalık konular

HaftaKonuÖn hazırlık / yöntem
1Ön Hazırlık: dersin amaçları ve içeriği; dilbilim çalışmalarının gelişimi; dilbilimin genel çalışma alanları, metodolojisi ve yaklaşımları;Ders Kitabı ve çalışma notları
2Modern dilbilim çalışmalarında ana ekoller, akımlar: genel özellikleri, ana temsilcileri, Prag Okulu, modern dilbiliminin kurucusu olarak Ferdinand de Saussure;Ders Kitabı ve çalışma notları
3Dilin tanımı, iletişimde dil, dilin grafik temsili, sesbilim ve prensipleri;Ders Kitabı ve çalışma notları
4Genel kurallar: dil sembolünün doğası (sembol, gösteren, gözterilen, sembolün keyfi doğası), sembolün değişkenliği, sabitliği;Ders Kitabı ve çalışma notları
5Eşzamanlı dilbilim I: genel özellikleri, dil birimleri, dilbilimsel değer;Ders Kitabı ve çalışma notları
6Eşzamanlı dilbilim II: dizimsel ve birleşmeli ilişkiler, dilin mekanizması, gramer ve alt grupları, dil bilgisinde soyut birimlerin rolü;Ders Kitabı ve çalışma notları
7Artzamanlı dilbilimi I: genel özellikleri, sesbilimsel değişiklikler, sesbilim evriminin dil bilgisel sonuçları, teşbih;Ders Kitabı ve çalışma notları
8Artzamanlı dilbilim II: analoji ve evrim, halk etimolojisi, bitişkenlik, artzamanlı birimler;Ders Kitabı ve çalışma notları
9Coğrafi dilbilimi: dillerin çeşitliliği, coğrafi çeşitliliğin yaratıığı sorunlaru, coğrafi çeşitliliğin nedenleri, dilbilimsel akımların yayılması;Ders Kitabı ve çalışma notları
10Retrospektif dilbilimi: artzamanlı dilbiliminin iki perspektifi, en eski dil ve prototip,yeni kurum, dilin antropolojiye ve tarih öncesine katkısı, dil aileleri ve dilbilimsel türler;Ders Kitabı ve çalışma notları
11Modern dilbilimine Anglo-Sakson katkısı: J. R. Firth ve N. Chomsky;Ders Kitabı ve çalışma notları
12Evrensel dil bilgisi;Ders Kitabı ve çalışma notları
13Minimalist yaklaşım;Ders Kitabı ve çalışma notları
14Dilbiliminin dille ilgili digger alanların gelişimine ve metodolojisine katkısı (edebiyat, anlatı çalışmaları, çevir yabancı dil eğitimi vs.).Ders Kitabı ve çalışma notları
15Final Sınavı 1. Hafta
16Final Sınavı 2. Hafta

Kaynaklar ve materyaller

Ders notu
Dinneen, Francis P. General Linguistics. Georgetown UP, 1995.
Diğer kaynaklar
de Saussure, Ferdinand. Course in General Linguistics. McGraw-Hill Book Company, 1959; Fromkin, Victoria et. al., An Introduction to Linguistics. Japan: Holt Saunders, 1983; Matthews, P. H. The Concise Oxford Dictionary of Linguistics. Oxford: Oxford UP, 1998; Todd, Loreto. An Introduction to Linguistics. Moonbeam, 1987.

Değerlendirme

  • Arasınav 1 %35
  • Takım / Grup Çalışması 1 %15
  • Ödev 1 %10
  • Dönem Sonu Sınavı %50

Program çıktıları ile ilişkisi

  1. PÇ-1Batı kültürüne bilimsel ve çağdaş bir biçimde yaklaşımını sağlayacak araştırıcı, sorgulayıcı ve yaratıcı bir zihinsel donanım ve birikime ve araştırma yöntem ve tekniklerine sahiptir.
  2. PÇ-2Bilimsel düşüncenin rehberliğinde, etik değerlere bağlı; özgür, girişimci, yaratıcı ve üretken; ülkesine ve insanlığa karşı sorumlu ve kalite yönetim ve süreçleriyle uyumlu birey davranışı sergiler.
  3. PÇ-3Bireysel ya da ortak proje ve etkinlik üretir; sonuçları ilgili kişi ya da kurumlarla paylaşarak gelişimlerine katkıda bulunur.
  4. PÇ-4Çağdaş bilişim ve bilgi teknolojilerini kullanarak mesleki uzmanlaşmaya yönelir; deneyimlerini paylaşır; kişisel ve kurumsal gelişime katkı yapar.
  5. PÇ-5Dil, din ve kültür farklılıkları gibi unsurların farkında olan ve bunları sorgulayan bir dünya görüşü edinirler.
  6. PÇ-6Fransız dili, edebiyatı ve kültürü alanlarında gereksinimi duyulan sosyal, kültürel ve sanatsal etkinlikler düzenler ya da etkinliklere katılır.
  7. PÇ-7Fransız Dili ve Edebiyatı alanı ile ilgili sorunlara yönelik olarak çözüm önerilerini nicel ve nitel verilerle destekler ve bu verileri ilgili alanda bulunan uzman olan ve olmayan kişi ve kurumlarla çeşitli iletişim araçlarıyla paylaşır.
  8. PÇ-8Fransız Dili ve Edebiyatı alanında sosyal, kültürel hakların evrenselliğini destekler, sosyal adalet bilinci kazanır, tarihi ve kültürel mirasa sahip çıkar.
  9. PÇ-9İlgi alanı/alanları doğrultusunda mezuniyet sonrasında yöneleceği mesleki alanın kuramsal ve uygulamalı bilgileriyle donanmıştır.
  10. PÇ-10Mesleki alanıyla ilgili tüm yenilik ve gelişmeleri izler; edindiği bilgi ve becerileri disiplinler arası bir temelde eleştirel bir yaklaşımla değerlendirir.
  11. PÇ-11Yabancı dil ve yazın becerilerinin gerekli olduğu kamu ya da özel sektöre ait yüksek derecede sorumluluk isteyen görevler için uygun donanımları, araştırma ve iletişim becerilerini kullanır.
  12. PÇ-12Yazınsal bilgi ve becerileri edinir, bunları kendi düşünce ve amaçları doğrultusunda kendine özgü bir biçimde anlatmayı ve bunlar hakkında fikir alışverişini bilir.
ÖÇ-1ÖÇ-2ÖÇ-3ÖÇ-4ÖÇ-5
PÇ-122222
PÇ-233333
PÇ-333333
PÇ-422222
PÇ-544444
PÇ-633333
PÇ-744444
PÇ-833333
PÇ-922222
PÇ-1044444
PÇ-1155555
PÇ-1244444

AKTS iş yükü

EtkinlikSayıSüreToplam
Ders süresi(sınav haftası dahildir: toplam ders saati)16232
Sınıf dışı ders çalışma süresi(ön çalışma, pekiştirme)16232
Sunum / Seminer Hazırlama166
Ara Sınav 111010
Yarıyıl Sınavı11010
Toplam iş yükü90
Toplam iş yükü / 303
Dersin AKTS kredisi3
Ders formu Yeni sekmede aç